Το messy play είναι το ελεγχόμενο και συγχρόνως χαοτικό παιχνίδι αισθητηριακής φύσεως. Είναι δηλαδή, το αισθητηριακό παιχνίδι μέσα από το οποίο, τα παιδιά χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις τους στο πλαίσιο εξερεύνησης ειδικά την αίσθηση της αφής , αποκτούν ευκαιρίες εξερεύνησης και μάθησης δίχως την πίεση της παραγωγής ενός τελικού προϊόντος ( Duffy 2007).
Το αισθητηριακό λοιπόν αυτό παιχνίδι έχει την ικανότητα να ενεργοποιεί και να θέτει σε εγρήγορση όλες τις αισθήσεις. Συγκεκριμένα αυτό είναι κάτι απαραίτητο ειδικότερα στις μικρές ηλικίες, αφού ο παιδικός εγκέφαλος δέχεται τα αισθητηριακά ερεθίσματα που συμβάλλουν στην ολοκληρωμένη του ανάπτυξη. Στις μικρές ηλικίες ο εγκέφαλος είναι εύπλαστος και «απορροφά» κάθε νέο ερέθισμα. Στις μέρες μας λοιπόν, εξαιτίας της απουσίας της φύσης από τη ζωή των παιδιών και της χρήσης της τεχνολογίας που συνεχώς αυξάνεται στις μικρές ηλικίες, δυστυχώς λείπουν αρκετά τα αισθητηριακά παιχνίδια. Το messy play έχει αναλάβει λοιπόν ακριβώς αυτή την αρμοδιότητα, να δώσει αυτές τις αισθητηριακές εμπειρίες που λείπουν πλέον στα παιδιά και σε μεγαλύτερο ποσοστό στα παιδιά που ζουν στις μεγάλες πόλεις. Πόσες φορές θυμόμαστε τον εαυτό μας στην παιδική ηλικία να παίζουμε μαζί με τους φίλους μας στην γειτονιά, να ερχόμαστε σε επαφή με το χώμα καθώς κυλιόμαστε κυνηγώντας την μπάλα στην αλάνα , να μυρίζουμε λουλούδια που κόβαμε από τις αυλές μας ή να τσαλαβουτάμε σε λακκούβες με νερό στο δρόμο; Αυτή η επαφή του δέρματος με όλα αυτά τα εξωτερικά ερεθίσματα δίνουν την ευκαιρία στον εγκέφαλο, μέσω των αισθήσεων, να δημιουργήσει σταδιακά μια πιο ολοκληρωμένη αίσθηση του εαυτού και του κόσμου γύρω του.
Από ποια ηλικία;
Το messy play συνιστάται για παιδιά από το 1ο μήνα ζωής μέχρι… αυτό ακριβώς, δεν υπάρχει όριο ηλικίας! Ωστόσο για τυχόν αλλεργίες που δεν έχουν εκδηλωθεί ξεκινάμε με παιδιά από 8 μηνών με το λεγόμενο baby messy play. Μπορούν να γίνουν είτε ατομικές συνεδρίες είτε ομάδες. Ακόμη μπορεί να δημιουργηθεί τμήμα παιδιών μαζί με γονείς ενδυνάμωση σχέσεων είτε για τη διαχείριση άγχους αποχωρισμού που μπορεί να εμφανίζεται έντονα στο παιδί. Παρόλα αυτά δεν λείπουν και οι ομάδες ενηλίκων για ψυχαγωγικό ρόλο αλλά και για βελτίωση σχέσεων στον χώρο εργασίας. Τέλος, το messy λειτουργεί και ως τεχνική σε τμήμα με ανδρόγυνο για επίλυση προβλημάτων στη σχέση τους.
Τα υλικά του messy play:
Η λίστα των υλικών είναι τεράστια, μιας και χρησιμοποιούνται σχεδόν όλα τα βρώσιμα υλικά που συναντάμε γύρω μας στην καθημερινή μας ζωή. Ενδεικτικά μερικά υλικά που χρησιμοποιούνται στο messy είναι: χρώμα ζαχαροπλαστικής, νερό, αλεύρι , corn flour, γιαούρτι, βρώσιμη πλαστελίνη, βρώσιμος πυλός, ζυμαρικά ,δημητριακά, μαγειρική σόδα, ξύδι και αφρός.
Ποια είναι τα οφέλη του messy play στην ανάπτυξη των παιδιών;
- Αισθητηριακή επεξεργασία και εγκεφαλική διεγερση.
Η αλληλεπίδραση με ποικιλία υφών, θερμοκρασιών και υλικών ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την επεξεργασία των αισθήσεων. Παιδιά που συμμετέχουν συστηματικά σε messy play παρουσιάζουν καλύτερη ικανότητα συγκέντρωσης και αυξημένη προσαρμοστικότητα σε νέα περιβάλλοντα.
- Ενίσχυση λεπτής και αδρής κινητικότητας.
Όταν το παιδί πιέζει, τεντώνει, κόβει ή πλάθει, ενισχύει τη μυϊκή δύναμη στα χέρια και τα δάχτυλά του – βασικές δεξιότητες για να μάθει αργότερα να γράφει , να ζωγραφίζει ή να ντύνεται μόνο του.
- Ανάπτυξη γλώσσας και επικοινωνία.
Καθώς τα παιδιά περιγράφουν αυτό που κάνουν ή συζητούν με άλλα παιδιά εμπλουτίζουν το λεξιλόγιo τους και βελτιώνουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες. Ακόμη και σε μικρή ηλικία το messy play βοηθά στην έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων.
- Καλλιέργεια δημιουργικότητας και φαντασίας.
Η απουσία κανόνων δίνει στα παιδιά ελευθερία να φανταστούν, να δημιουργήσουν νέους κόσμους και να εκφραστούν χωρίς περιορισμούς. Αυτό ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την ανεξαρτησία,
- Συναισθηματική απελευθέρωση.
Το messy play είναι συχνά μια ασφαλής διέξοδος για το άγχος, την ένταση ή τη ματαίωση. Μεσα από το παιχνίδι με τα χέρια ή το σώμα, το παιδί εκφράζεται χωρίς λόγια.
Πίσω από τα λερωμένα χέρια, τους λεκιασμένους πάγκους και τις πολύχρωμες μουτζούρες, κρύβεται ένας κόσμος γεμάτος ευκαιρίες για μάθηση και εξέλιξη! Ας αναλύψουμε μαζί με τους μικρούς μας φίλους αυτόν τον κόσμο και ας απενοχοποιήσουμε το λέρωμα!
Αναστασία Χαλιώτη
Εργοθεραπεύτρια – messy and sensory play instructor and supervisor
